Chuyện Đà Nẵng · Tháng 11/2026 · Life of Da Nang
Chữ Quảng trong mì Quảng: 555 năm tên gọi Quảng Nam
Chữ Quảng trong mì Quảng là Quảng Nam, tên vua Lê Thánh Tông đặt cho vùng đất mới năm 1471. Nay đất Quảng Nam thuộc Đà Nẵng, cái tên ấy vừa tròn 555 năm.
Mì Quảng là món của đất Quảng Nam, người ở đây vẫn quen gọi cả vùng là xứ Quảng. Vậy mà từ ngày 1/7/2025, trên bản đồ không còn tỉnh Quảng Nam nữa. Vùng đất ấy nay thuộc thành phố Đà Nẵng.
Cái tên có từ năm 1471
Năm 1471, vua Lê Thánh Tông đánh thắng Chiêm Thành. Vua lấy vùng đất mới đặt làm đạo thừa tuyên thứ 13 của Đại Việt, lấy tên là Quảng Nam.
Quảng là rộng, Nam là phương Nam. Cái tên gửi gắm mong muốn của nhà vua: mở rộng đất đai về phương Nam.
Đà Nẵng rời Quảng Nam rồi trở về
Năm 1888, một phần huyện Hòa Vang bị cắt khỏi Quảng Nam, giao cho Pháp làm nhượng địa Đà Nẵng.
Về sau, Quảng Nam và Đà Nẵng lại về chung một tỉnh. Ngày 1/1/1997, tỉnh này tách thành tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng. Sau 28 năm, ngày 1/7/2025, hai nơi nhập lại thành một thành phố, mang tên Đà Nẵng.
Thành phố mới rộng gần 12.000 km², trải dài từ núi Ngọc Linh ra tới biển.
Tên gọi vẫn còn đó
Tỉnh không còn, nhưng cái tên thì ở lại. Năm 2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa Tri thức dân gian Mỳ Quảng tỉnh Quảng Nam vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Người Quảng Nam còn nổi tiếng là “hay cãi”. Tại hội thảo khoa học về 555 năm xứ Quảng ở Hội An ngày 22/10/2026, một Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia đã lý giải chuyện này.
Theo ông, “hay cãi” thực chất là “tư duy độc lập, không chấp nhận những giáo điều sẵn có, luôn truy vấn đến tận cùng bản chất của sự vật”.
Xem 555 năm xứ Quảng ở bảo tàng
Từ ngày 19 đến 25/11/2026, Bảo tàng Đà Nẵng cơ sở 2 trưng bày hành trình 555 năm của Quảng Nam, từ năm 1471 đến 2026, qua các pano và 100 hình ảnh tư liệu.
Cơ sở 2 ở số 281 Phan Bội Châu, phường Bàn Thạch, cách trung tâm thành phố khoảng 65 km về phía nam theo đường bộ. Thứ Ba 24/11, Ngày Văn hóa Việt Nam, khách được miễn phí vé tham quan ở đây và ở Bảo tàng Đà Nẵng tại trung tâm.
Ở trung tâm, Ngày hội Di sản văn hóa Đà Nẵng diễn ra tại Bảo tàng Đà Nẵng, số 42 Bạch Đằng và 31 Trần Phú, trong hai ngày 21 và 22/11. Thứ Bảy 21/11, từ 8h30 đến 20h30, có bài chòi và hò khoan xứ Quảng.
Hoặc cứ gọi một tô mì Quảng. Chữ Quảng trong tên món chính là Quảng Nam, cái tên có từ năm 1471.
Nguồn